«Εμπνέει μικρούς και μεγάλους με το ταλέντο, την ευγένεια και το ξεχωριστό της φως»
Ξένια Καλογεροπούλου, ηθοποιός και και σκηνοθέτιδα. Μια από τις πιο γλυκές φυσιογνωμίες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου η Ξένια Καλογεροπούλου, υπηρέτησε την τέχνη της με το ταλέντο της, την εργατικότητα της και το ήθος της, όλα σχεδόν τα είδη του θεάματος, από τα πιο σοβαρά ως τα πιο ελαφρά. Κυρίως, όμως, «γέννησε» το παιδικό θέατρο στην Ελλάδα, αλλάζοντας εντελώς την προσέγγιση και την αντίληψη για το είδος αυτό. Έθεσε ψηλά τον πήχη της ποιότητας και οι παραστάσεις που έγραψε και ανέβασε στη Μικρή Πόρτα σημάδεψαν πολλές γενιές νεαρών θεατών.
Πολύ λίγοι Έλληνες ηθοποιοί και μάλιστα σταρ του κινηματογράφου ή πρωταγωνιστές του θεάτρου εξελίχθηκαν τόσο σωστά και ωραία μέσα στον χρόνο όσο η Ξένια Καλογεροπούλου.
Γεννήθηκε στην Αθήνα, κόρη του Αδαμάντιου Καλογερόπουλου και της ζωγράφου Ίρας Οικονομίδου.
Μεγάλωσε στο Ψυχικό, όμως σε ηλικία 12 ετών και μετά τον χωρισμό των γονιών της, μετακόμισε με τη μητέρα της στην Κυψέλη.
Απολάμβανε το διάβασμα ενώ έγραφε και θεατρικά έργα παρέα με την Μαρίνα Καραγάτση, κόρη του Μ. Καραγάτση.
Όμως πριν καν τελειώσει το σχολείο και έχοντας δει παραστάσεις του Θεάτρου Τέχνης, κατάλαβε ότι ήθελε να σπουδάσει υποκριτική.
Βολιδοσκόπησε τον Κάρολο Κουν ώστε να φοιτήσει στη σχολή του, όμως ο πατέρας της έθεσε «βέτο». Τελικά εκείνος ενέδωσε στην πίεση και η αποφασισμένη Ξένια βρέθηκε (συνοδευόμενη από τη μητέρα της) να σπουδάζει υποκριτική στη Βασιλική Ακαδημία δραματικής τέχνης (𝐑𝐀𝐃𝐀) στο Λονδίνο, απ❜ όπου αποφοίτησε το 1956.
Έκανε τις πρώτες της θεατρικές εμφανίσεις στην Αγγλία μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της, όταν εντάχθηκε σε έναν γαλλικό θίασο που έκανε περιοδεία σε εκατό πόλεις της Βρετανίας (1956-57) με έργα του Μολιέρου.
Επιστρέφοντας στην Ελλάδα το 1958 έπαιξε στο ανέβασμα του «Ο 6ος αμερικανικός στόλος» από το θίασο του Μίμη Φωτόπουλου (έργο που γνωρίσαμε από την κινηματογραφική του εκδοχή ως «Καλώς ήρθε το δολάριο»).
Αφού συνεργάστηκε με τους μεγαλύτερους αθηναϊκούς θιάσους, η Ξένια Καλογεροπούλου ίδρυσε το 1965 το δικό της θίασο μαζί με τον ‐ τότε σύζυγό της ‐ Γιάννη Φέρτη.
Ανέβασαν ρεπερτόριο ξένων συγγραφέων όπως Σαίξπηρ, Τσέχωφ, Μπρεχτ, και Γκολντόνι, συνεχίζοντας την κοινή καλλιτεχνική τους πορεία ως το 1975.
Η Ξένια Καλογεροπούλου πρωταγωνίστησε σε περισσότερα από 50 θεατρικά έργα κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου, ως Νίνα στον «Γλάρο» του Τσέχωφ, ως Πόρσια στον «Έμπορο της Βενετίας» και Ολίβια στη «Δωδέκατη νύχτα» του Σαίξπηρ, ως Μιραντολίνα στη «Λοκαντιέρα» του Γκολντόνι, ως Σόνια στους «Τελευταίους» του Γκόρκι, ως Εσμέ στην «Άποψη της Έιμι» του Ντ. Χέαρ.
Η Ξένια Καλογεροπούλου θεμελίωσε το παιδικό θέατρο στην Ελλάδα, τόσο γράφοντας, όσο και ανεβάζοντας ποιοτικές παραστάσεις για παιδιά.
Υπήρξε πρωτοπόρος όταν μέσα στη Δικτατορία το 1972, πήρε τη μεγάλη απόφαση και ίδρυσε την Παιδική Σκηνή, ένα θέατρο για παιδιά.
Το 1984 έκανε ένα ακόμα μεγάλο βήμα ιδρύοντας το θέατρο Πόρτα, στο χώρο του κινηματογράφου 𝐎𝐝𝐞𝐨𝐧 της οδού Μεσογείων και έτσι η Παιδική Σκηνή ονομάστηκε «Μικρή Πόρτα».
Παράλληλα, συνέχισε να παίζει και εκτός του δικού της θεάτρου σε σπουδαίες παραστάσεις με τον Λευτέρη Βογιατζή και στο θέατρο Αμόρε.
Είπε :
«Με πονάει που τα παιδιά, και ειδικά οι έφηβοι, δεν διαβάζουνε βιβλία. Δεν ξέρουν τι χάνουν, Θα ήθελα πάρα πολύ να διαβάζουν περισσότερα βιβλία»
Το πρώτο της θεατρικό έργο για παιδιά («Οδυσσεβάχ») ήταν μια τεράστια επιτυχία και πλέον θεωρείται κλασικό.
Έχει παρουσιαστεί πάνω από 30 φορές από επαγγελματικούς θιάσους, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, και αναρίθμητες φορές από ερασιτεχνικά σχήματα και σχολεία.
Τα επόμενα δύο έργα της γνώρισαν αντίστοιχη επιτυχία. Πρόκειται για την «Ελίζα» (βασισμένο σε ένα ελισαβετιανό έργο του 𝐓𝐡𝐨𝐦𝐚𝐬 𝐇𝐞𝐲𝐰𝐨𝐨𝐝) και το βραβευμένο «Σκλαβί» (Ο γιος του σκλάβου) που ήταν βασισμένο σε ένα λαϊκό παραμύθι από το νησί της Σύμης.
Σε συνεργασία με τον σκηνοθέτη Θωμά Μοσχόπουλο, έχει γράψει επίσης τα έργα «Η πεντάμορφη και το τέρας», «Οικογένεια Νώε», «Ο ελαφοβασιλιάς», «Η Κοιμωμένη ξύπνησε», «𝐏𝐚𝐫𝐚𝐦𝐢𝐭𝐡𝐢𝐬𝐬𝐢𝐦𝐨» και «Ο τυχερός στρατιώτης».
Έχει επίσης γράψει το έργο «Έλα έλα», μια παράσταση χωρίς λόγια για θεατές βρεφικής και νηπιακής ηλικίας.
Στον κινηματογράφο έκανε το ντεμπούτο της το 1958, στην ταινία της Φίνος Φιλμ «Η κυρά μας η μαμμή», όπου υποδύθηκε τη νύφη της Γεωργίας Βασιλειάδου.
Αυτή η πρώτη εμφάνιση συνέβη χάρη στον Μάνο Χατζιδάκι που την είδε τυχαία έξω από το ‐ τότε ‐ Ζόναρς της οδού Πανεπιστημίου και αμέσως τη ρώτησε αν θέλει να κάνει σινεμά.
Τυπικά πήρε το βάπτισμα του πυρός λίγο νωρίτερα, όταν έκανε ένα πολύ μικρό πέρασμα μπροστά από τις κάμερες, σε μια σκηνή από το «Τελευταίο ψέμμα» του Μιχάλη Κακογιάννη.
Την αμέσως επόμενη χρονιά τη βλέπουμε στο πλάι της Γεωργίας Βασιλειάδου στην ταινία «Ο θησαυρός του μακαρίτη», παράλληλα με ταινίες για άλλες κινηματογραφικές εταιρείες («Γαμήλιες περιπέτειες», «Λαός και Κολωνάκι», «Η Λίζα το ❜σκασε»).
Το 1964 συμπρωταγωνιστεί με την Τζένη Καρέζη και τον Νίκο Κούρκουλο, στην ταινία «Ένας μεγάλος έρωτας», την τρίτη και τελευταία της συνεργασία με τη Φίνος Φιλμ.
Την ίδια χρονιά κλέβει την παράσταση με την ερμηνεία της στο «Γάμος αλά Ελληνικά» του Βασίλη Γεωργιάδη, μαζί με τον Γιώργο Κωνσταντίνου.
Αργότερα, στην ‐ έγχρωμη ‐ περίοδο της καριέρας της, συμμετέχει σε ταινίες που παραμένουν δημοφιλείς ως και σήμερα, όπως «Δημήτρη μου, Δημήτρη μου», «Ο μπλοφατζής», «Ο άνθρωπος που έσπαγε πλάκα», «Το πιο λαμπρό μπουζούκι» και «Αγάπη μου παλιόγρια».
Έχοντας πάνω από 36 ταινίες στο ενεργητικό της, δεν περνούν απαρατήρητες οι ερμηνείες της στο «Μπλόκο» (1965) του Άδωνι Κύρου και στο «Με τη λάμψη στα μάτια» (1966) του Πάνου Γλυκοφρύδη.
Επίσης ξεχωρίζουν οι ερμηννείες της στις ταινίες : «Ο θησαυρός του μακαρίτη» (1959), «Λαός και Κολονάκι» (1959), «2.000 ναύτες κι ένα κορίτσι» (1960), «Ο μπαμπάς μου κι εγώ» (1963), «Ο ανήφορος» (1964), «Ο σατράπης» (1967), «Το πιο λαμπρό μπουζούκι» (1968), «Ξύπνα καημένε Περικλή» (1969), «Ο άνθρωπος της καρπαζιάς» (1969), «Ο άνθρωπος που έσπαγε πλάκα» (1972), «Αγάπη μου παλιόγρια» (1972).
Το ταλέντο της σε συνδυασμό με την γλωσσομάθειά της, της εξασφάλισαν και ρόλους σε ξένες παραγωγές που γυρίστηκαν στην Ελλάδα, όπως το «Συνέβη στην Αθήνα» (𝐈𝐭 𝐇𝐚𝐩𝐩𝐞𝐧𝐞𝐝 𝐢𝐧 𝐀𝐭𝐡𝐞𝐧𝐬, 1962) δίπλα στην Τζέιν Μάνσφιλντ και την ελληνο-ισραηλινή συμπαραγωγή «Συντρίμμια της Ζωής» (𝐂𝐚𝐬𝐚𝐛𝐥𝐚𝐧, 1963).
Είπε :
«Μου άρεσε ο εαυτός μου στην πρώτη μου ταινία «Η Κυρά μας η μαμμή» του Αλέκου Σακελλάριου. Γιατί ήμουν ακατέργαστη, σκέτη, δεν είχα σκεφτεί πώς πρέπει να είναι μια πρωταγωνίστρια»
Μετά από μακρά απουσία επέστρεψε στον κινηματογράφο με ένα χαρακτηριστικό ρόλο στο τελευταίο μέρος της τριλογίας του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, με τίτλο «Πριν τα Μεσάνυχτα» (𝐁𝐞𝐟𝐨𝐫𝐞 𝐌𝐢𝐝𝐧𝐢𝐠𝐡𝐭, 2013) αλλά και στη συγκινητική ταινία «Απόστρατος» (2019) του Ζαχαρία Μαυροειδή.
Στις τηλεοπτικές της συμμετοχές ήταν επιλεκτική. Το 1983 πρωταγωνίστησε στη σειρά του Γιάννη Δαλιανίδη «Τα καθημερινά» μαζί με τον Γιώργο Κωνσταντίνου, σχεδόν 20 χρόνια μετά το «Γάμος αλά Ελληνικά».
Η σειρά σημείωσε τέτοια επιτυχία που αντί για 13 επεισόδια τελικά συνεχίστηκε για δύο σεζόν και 62 συνολικά επεισόδια.
Παρουσίασε επίσης στη Δημόσια Τηλεόραση δύο τηλεπαιχνίδια : το «Ζωντανό σταυρόλεξο» (1983 ‐ 1986) και την «Τηλεοπτική τρίλιζα» (1987 ‐ 1988).
Η Ξένια Καλογεροπούλου έκανε δύο γάμους. Το 1963 παντρεύτηκε τον ηθοποιό Γιάννη Φέρτη, με τον οποίο πήρε διαζύγιο το 1972.
Το 1976 παντρεύτηκε τον μεταφραστή, κριτικό θεάτρου και επιφυλλιδογράφο Κωστή Σκαλιόρα, με τον οποίο έμειναν μαζί 37 χρόνια έως το θάνατό του το 2013.
Το 2015 κυκλοφόρησε το αυτοβιογραφικό βιβλίο της «Γράμμα στον Κωστή», μια αφήγηση της ζωής της στον εκλιπόντα σύζυγό της.
ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ
Το 1964 τιμήθηκε με το βραβείο Α’ Γυναικείου ρόλου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για την ερμηνεία της στην ταινία «Γάμος αλά Ελληνικά» του Βασίλη Γεωργιάδη.
Το 2001 της απονεμήθηκε το βραβείο δραματουργίας Κάρολος Κουν (κατηγορία καλύτερου ελληνικού έργου) για την παράσταση «Το Σκλαβί».
Την ίδια χρονιά τιμήθηκε και με το βραβείο παιδικής λογοτεχνίας του Ιδρύματος Kώστα και Ελένης Ουράνη.
Το 2022 τιμήθηκε με το βραβείο του περιοδικού «Ο Αναγνώστης» για το καλύτερο Παιδικό βιβλίο με εικονογράφηση, για το «Ο Μίλτος», σε εικονογράφηση Φίλιππου Φωτιάδη.
Το βίντεο της Φίνος Φιλμ για τα γενέθλιά της
Η Ξένια Καλογεροπούλου γιόρτασε χθες, 11 Σεπτεμβρίου, τα 89α γενέθλιά της, με τη Φίνος Φιλμ να της εύχεται χρόνια πολλά μέσα από ένα βίντεο αφιερωμένο στη μακρά πορεία της στο θέατρο και τον κινηματογράφο.
Στο βίντεο παρουσιάζονται στιγμιότυπα από διαφορετικές περιόδους της καριέρας της αγαπημένης ηθοποιού.
Η εταιρεία παραγωγής μίλησε για το ταλέντο και την ευγένεια που χαρακτηρίζουν την Ξένια Καλογεροπούλου, σημειώνοντας πως αποτελεί έμπνευση για τη νέα γενιά και όχι μόνο.
Στη λεζάντα της ανάρτησης αναγράφεται :
«Από τα πρώτα της χαμόγελα μπροστά στον φακό μέχρι τη σπουδαία διαδρομή που χάρισε στο ελληνικό θέατρο και τον κινηματογράφο, η Ξένια Καλογεροπούλου δεν έπαψε ποτέ να εμπνέει μικρούς και μεγάλους με το ταλέντο, την ευγένεια και το ξεχωριστό της φως. Σήμερα, στα γενέθλια της, της ευχόμαστε ολόψυχα χρόνια πολλά και καλά».
Δείτε το βίντεο ΕΔΩ
● Κεντρική φωτογραφία από documentonews.gr
Με πληροφορίες από finosfilm.com, www.sansimera.gr, athensvoice.gr
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
