Εορτολόγιο 18 Οκτωβρίου : Ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Κυριακή ‐ Η μεγάλη γιορτή του Ευαγγελιστή Λουκά

Photo by sportime.gr

🕒 07:48

---

Σε ποιους θα δώσετε ευχές σήμερα ‐ Ποιες είναι οι συνεορταζόμενες μνήμες και τα θρησκευτικά αναγνώσματα της ημέρας

---

Σήμερα, Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Λουκά του Ιατρού.

Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες θρησκευτικές εορτές του φθινοπώρου, καθώς ο Άγιος Λουκάς είναι ο συγγραφέας του τρίτου Ευαγγελίου αλλά και του βιβλίου των Πράξεων των Αποστόλων.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Σύμφωνα με το εορτολόγιο, τη δική τους ονομαστική εορτή έχουν και δέχονται ευχές οι :

• Λουκάς
• Λουκία 

---

Άλλες θρησκευτικές μνήμες της ημέρας

• Τη μνήμη των Αγίων 40 Μαρτύρων, των παίδων και Μαρίνου του γέροντος.
• Τους Νεομάρτυρες Γαβριήλ και Κερμιδώλη, τους εν Αιγύπτω (†1522).
• Τους Οσίους Θεόδωρο και Συμεών, κτίτορες της Ιεράς Μονής του «Μεγάλου Σπηλαίου» στα Καλάβρυτα, καθώς και την Οσία Ευφροσύνη την ποιμενίδα.
• Τη μνήμη του Αγίου Ισιδώρου και των τέκνων αυτού, Γεωργίου και Ειρήνης.
• Τον Όσιο Ιουλιανό «τον εν τω Ευφράτη ποταμώ» και τον Άγιο Μνάσωνα, επίσκοπο Κύπρου.
• Τη Σύναξη των Αγίων Κρητών Πατέρων των Οικουμενικών Συνόδων.
• Τη Σύναξη της Παναγίας της Μαχαιριώτισσας.

---

Τα αναγνώσματα στην Εκκλησία

Λόγω της σπουδαιότητας της εορτής, το τυπικό της Εκκλησίας ορίζει για σήμερα τα ειδικά αναγνώσματα του Αγίου :

• Αποστολικό Ανάγνωσμα : Προς Κολοσσαείς (δ΄ 5‐11, 14‐18), όπου ο Απόστολος Παύλος αναφέρει χαρακτηριστικά τον «Λουκά τον ιατρό τον αγαπητό».
• Ευαγγελικό Ανάγνωσμα : Κατά Λουκάν (ι΄ 16‐21), το οποίο αναφέρεται στην αποστολή και την πνευματική εξουσία που έδωσε ο Χριστός στους Εβδομήντα Μαθητές Του.

---

Άγιος Λουκάς ο Ευαγγελιστής

«Εἰς Ἐμμαοὺς βλέπειν σε κἂν πρὶν εἰργόμην,
(Λουκᾶς λέγει), τρανῶς σε νῦν Χριστὲ βλέπω».
Ὀγδοάτῃ δεκάτῃ πέρατος βίου ἔμμορε Λουκᾶς.

Ο Άγιος Λουκάς ο Ευαγγελιστής καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας και η εθνικότητα του ήταν Ελληνική.

Ήταν γιατρός στο επάγγελμα, όμως γνώριζε πολύ καλά τη ζωγραφική τέχνη.

Μάλιστα σε αυτόν αποδίδονται οι πρώτες εικόνες της Θεοτόκου με τον Ιησού Χριστό βρέφος στην αγκαλιά της (μία υπάρχει μέχρι σήμερα στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου), καθώς και αυτές των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.

Στη χριστιανική πίστη κατηχήθηκε από τον Απόστολο Παύλο, τον οποίο συνάντησε στη Θήβα και έκτοτε αφοσιώθηκε στο κήρυγμα του Ευαγγελίου.

Συνέγραψε το τρίτο κατά σειρά Ευαγγέλιο της Καινής Διαθήκης, καθώς και τις πράξεις των Αποστόλων, ενώ περιόδευσε στη Δαλματία, Ιταλία, Γαλλία, Αχαΐα, Βοιωτία κ.α.

Λέγεται ότι πέθανε με μαρτυρικό θάνατο (κατ’ άλλους ειρηνικά σε ηλικία 80 ετών) και το 357 μ.Χ., το λείψανο του μετακομίσθηκε στην Κωνσταντινούπολη, στο ναό των Αγίων Αποστόλων.

Σημείωση : Όπως ιστορεί ο Nικόλαος Mαλαξός, σύμφωνα με ένα βασιλικό χρυσόβουλλο της Mονής του Mεγάλου Σπηλαίου, ο Ευαγγελιστής Λουκάς έγραψε το Ευαγγέλιο του δεκαπέντε χρόνια μετά την Aνάληψη του Κυρίου. Ο Ιππόλυτος ο Θηβαίος όμως τοποθετεί την συγγραφή του Ευαγγελίου στην Aλεξάνδρεια.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Απολυτίκιο

Ἀπόστολε Ἅγιε, καὶ Εὐαγγελιστὰ Λουκᾶ, πρέσβευε τῷ ἐλεήμονι Θεῷ, ἵνα πταισμάτων ἄφεσιν, παράσχῃ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν.

Έτερο απολυτίκιο

Ἀκέστωρ σοφώτατος, Ἱερομύστα Λουκᾶ, ζωγράφος πανάριστος, τῆς Θεοτόκου Μητρός, ἐδείχθης Ἀπόστολε, ἔγραψας μάκαρ, λόγους, διὰ πνεύματος θείου, ἔδωκας ἐννοῆσαι, συγκατάβασιν ἄκραν, Χριστοῦ τῆς παρουσίας, διὸ πρέσβευε σωθήναι ἠμᾶς.

Έτερο απολυτίκιο

Λουκᾶν τὸν θεηγόρον καὶ τοῦ Παύλου συνέκδημον καὶ Εὐαγγελίου τοῦ τρίτου συγγραφέα θεόπνευστον, ἐν ὕμνοις τιμήσωμεν, πιστοί, ὡς ἄξιον ἐργάτην τοῦ Χριστοῦ. Τῷ φωτι γὰρ τοῦ Κυρίου καταυγασθεὶς μετέδωκε φῶς τῷ κόσμῳ. Γράψας τὰς θαυμαστὰς παραβολάς, σύστασιν ἐκκλησίας τε τῇ ἐπελεύσει τοῦ πνεύματος ἱστορησάμενος.

Έτερο απολυτίκιο

Τόῦ Σωτῆρος Καλλιτέχνήσας παραβολάς και τά θαύματα, καί τῶν Ἀποστόλων τάς Πράξεις κοσμήσας, τῆς Θεοτόκου τἠν εἰκόνα ἐζωγράφησας. Εἰς πόλιν δέ Θηβαίων κηρύξας τἠν άλἠθειαν͵ ἐν εκείνῃ ὑπὲρ ταύτης ἐμαρτύρησας, καί τήν ψυχήν τῷ Κυρίῳ παραδέδωκας. Διό πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ ψυχῶν τέ καί σωμάτων ἰατρέ Λουκᾶ Εὐαγγελιστά Θεόπνευστε σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.

(Ποιηθέν υπό Μητροπολίτου Θηβών και Λεβαδείας Συνεσίου του Φιλιππίδου 1912 ‐ 1944 μ.Χ.)

ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΕΣ | ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

Ακούστε το απολυτίκιο

---

Άγιος Μαρίνος ο Γέρων

Γέρων Μαρῖνος ἐξελέγχει γραῦν πλάνην,
Τόλμη νεάζων, καὶ τελειοῦται ξίφει.

Όσιος Ιουλιανός «ὁ ἐν τῷ Εὐφράτῃ ποταμῷ»

Ἐκ τοῦ παρατρέχοντος ὡς ὄναρ βίου,
Ἰουλιανὸς ἄσμενος παρατρέχει.

Παιδί φτωχής οικογένειας ο Όσιος Ιουλιανός, έζησε τον 4º αιώνα μ.Χ.

Αν και αγράμματος, με την ζωντανή του ευσέβεια είχε ευλογηθεί από τη θεία χάρη, ώστε να αποκτήσει άφθονη πνευματική κατά Χριστόν φιλοσοφία της ορθής πίστης, της λεπτής διάκρισης και της καθαρής ζωής.

Θαυμάσιος στην εγκράτεια, την ολιγάρκεια, τη σωφροσύνη, τη διάγνωση ψυχικών νοσημάτων και κινδύνων, τη συνετή οδηγία και στην κατάλληλη συμβουλή.

Νέος ακόμα μοναχός, είχε γίνει πασίγνωστος για τη σοφία και την αρετή του. Και στο ασκητήριό του, που ήταν στις όχθες του Ευφράτη πόταμου, έτρεχαν μορφωμένοι άνδρες για να πάρουν τη συμβουλή του και να ωφεληθούν από τα λόγια του.

Πήγε στο θεοβάδιστο όρος Σινά, όπου ασκήτεψε για αρκετό χρόνο, αλλά επέστρεψε πάλι στο ασκητήριό του στις όχθες του Ευφράτη και είλκυσε πολλούς νέους μαθητές στη ζωή της γνήσιας μετάνοιας.

Στα χρόνια του Ιουλιανού του Παραβάτη, ο Όσιος Ιουλιανός στήριξε και παρηγόρησε πολλές ψυχές.

Η φήμη του είχε εξαπλωθεί τόσο πολύ, ώστε ο Ιερός Χρυσόστομος τον εγκωμιάζει λέγοντας ότι το όνομα του είναι λαμπρότερο ακόμα και απ’ αυτό των βασιλέων.

Έτσι άγια αφού κύλησε η ζωή του, ειρηνικά παρέδωσε στο Θεό τη μακάρια ψυχή του.

---

Άγια Σαράντα Παιδιά

Παίδων διπλή τέθνηκεν εικάς εκ ξίφους,
Tιμώσα Xριστόν τον διπλούν κατ’ ουσίαν.

Τα Άγια Σαράντα Παιδιά μαρτύρησαν δια ξίφους.

---

Άγιοι Γαβριήλ και Κυρμιδώλης οι Νεομάρτυρες «οἱ ἐν Αἰγύπτῳ»

Ὁ Κυρμιδώλης καὶ Γαβριὴλ οἱ δύο,
ἀθλοῦσιν ἅμα καὶ στεφανοῦνται ἅμα.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Απολυτίκιο

Τὴν τῶν λειψάνων σου, τιμίαν λάρνακα, κατασπαζόμενοι, πίστει τὴν ἴασιν, ἀρυώμεθα σεπτῶς, Κυρμιδώλη πανεύφημε· ὅθεν ἱκετεύομεν, ἱκεσίαν ἑκάστοτε, σὺν τῷ συνάθλῳ Γαβριὴλ ποιοῦντες· μὴ παύσητε, ἵνα ῥυσθῶμεν κινδύνων καὶ θλίψεων, τιμώντων ἡμῶν τὰ θεῖα λείψανα.

ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΕΣ | ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

---

Όσιοι Συμεών, Θεόδωρος κτήτορες της Ιεράς Μονής του «Μεγάλου Σπηλαίου» οι θαυματουργοί και Ευφροσύνη η ποιμενίδα η θαυματουργός

Οι Όσιοι Συμεών, Θεόδωρος και Ευφροσύνη οι θαυματουργοί είναι άγνωστοι στους Συναξαριστές.

Απ’ αυτούς ο Συμεών και ο Θεόδωρος ήταν αδέλφια μεταξύ τους και κτήτορες της Μονής του Μεγάλου Σπηλαίου.

Γεννήθηκαν στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. και αφού ασκητικά και οσιακά έζησαν απεβίωσαν ειρηνικά.

Η δε Οσία Ευφροσύνη, είναι αυτή που βρήκε την εικόνα της Θεοτόκου, που κατά την παράδοση αγιογραφήθηκε από τον απόστολο Λουκά και φυλάσσεται μέχρι και σήμερα στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου στην Πελοπόννησο.

Όλα αυτά βέβαια, σύμφωνα με την Ακολουθία των Αγίων, που εκδόθηκε στη Βενετία το 1706 μ.Χ., στην Αθήνα το 1840 μ.Χ. και 1911 μ.Χ.

ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΕΣ | ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

---

Άγιος Μνάσων επίσκοπος Κύπρου

Ως πύργος ενδούς την κάραν κλίνας Mνάσων,
Πτώσιν προ της γης την από ξίφους μένει.

Άγιος Ισίδωρος και τα τέκνα αυτού Γεώργιος και Ειρήνη

Οι Άγιοι Ισίδωρος και τα τέκνα αυτού, φανερώθηκαν με ενύπνια σε πολλούς ανθρώπους και έκαναν γνωστό τον τρόπο του μαρτυρίου και τον τόπο της ταφής των Ιερών Λειψάνων τους.

Η ανακομιδή τους έγινε στις 18 Οκτωβρίου του 1953 μ.Χ., στο Βαλή.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες ο Ιερέας Ισίδωρος, με τα κατά σάρκα τέκνα του μαρτύρησαν από τους Οθωμανούς, εντός του Ιερού Ναού όπου τελούσε την Θεία Λειτουργία.

Τους έκοψαν τα κεφάλια, τα πέταξαν και αφού τα περισυνέλεξαν ευλαβείς χριστιανοί τα ενταφίασαν παρά τους πόδας των σωμάτων των μαρτύρων, όπως ακριβώς βρέθηκαν κατά την ημέρα της εκταφής τους.

Σήμερα υπάρχει μέρος των Ιερών Λειψάνων, αφού μιά ασεβής μοναχή έκλεψε το μεγαλύτερο μέρος τους.

ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΕΣ | ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

---

Σύναξη της Παναγίας της Μαχαιριώτισσας

Η Παναγία η Μαχαιριώτισσα είναι μια θαυματουργός εικόνα της Παναγίας που βρίσκεται στην Ιερά Μονή Παναγίας του Μαχαιρά στην Κύπρο.

Με την εν λόγω εικόνα συνδέεται ιστορικά και πνευματικά και η Ιερά Μονή, η οποία οφείλει και το όνομά της στην ιστορία της εικόνας.

Αυτή η εικόνα θεωρείται μία από τις 70 εικόνες της Παναγίας που αγιογράφησε ο Απόστολος Λουκάς και τον τότε καιρό βρισκόταν πάνω από την Αγία Σορό, δηλαδή την Αγία Έσθητα (φόρεμα) και την Αγία Ζώνη της Θεοτόκου, στον ναό της Παναγίας στις Βλαχέρνες.

Αυτό ενισχύεται από την επιγραφή «Αγιοσορίτισσα» πάνω στην εικόνα, η οποία μεταλλάχθηκε αργότερα σε «Μαχαιριώτισσα».

Σύμφωνα με μιά προφορική παράδοση, κατά τον καιρό της Εικονομαχίας (716‐843 μ.Χ.) ένας ασκητής έφερε στην Κύπρο από την Κωνσταντινούπολη την εικόνα της Παναγίας της Αγιοσορίτισσας, και εγκαταστάθηκε σε μιά σπηλιά στην τοποθεσία που βρίσκεται σήμερα το μοναστήρι.

Μετά την κοίμηση του ασκητού η εικόνα ξεχάστηκε και βάτοι κάλυψαν την είσοδο της σπηλιάς μέχρι τον 12º αιώνα μ.Χ., όταν η Παναγία με θαυματουργικό τρόπο έδωσε ένα μαχαίρι στους Οσίους ασκητές Νεόφυτο και Ιγνάτιο, για να κόψουν τους βάτους και έτσι να βρουν την εικόνα.

Όταν ο Όσιος Νεόφυτος κοιμήθηκε, κοντά στον Iγνάτιο προσήλθε ένας άλλος γηραιός μοναχός, ο Προκόπιος.

Οι δύο αυτοί πατέρες αποφάσισαν, όταν η αδελφότητα έγινε πολυπληθής, να ανεγείρουν μοναστήρι, το όποιο θα λειτουργούσε σύμφωνα με το κοινοβιακό πρότυπο που ακολουθούσαν τα μεγάλα μοναστικά κέντρα της εποχής.

H Ιερά, Βασιλική και Σταυροπηγιακή Μονή της Παναγίας του Μαχαιρά, βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της οροσειράς του Τροόδους κοντά στην κορυφή Κιόνια, σε υψόμετρο 870 μέτρων.

Είναι κτισμένη σε μιά όμορφη, κατάφυτη από πεύκα βουνοπλαγιά, που καταλήγει στον χείμαρρο Πεδιαίο.

Ονομάζεται βασιλική γιατί κτίσθηκε με βασιλική βοήθεια, και σταυροπηγιακή, γιατί κατέστη εκκλησιαστικά αυτοδιοίκητη, πράγμα το όποιο συμβολίζεται με την τοποθέτηση σταυρού στα θεμέλια της.

Η Σύναξη της Παναγίας της Μαχαιριώτισσας εορτάζεται στις 18 Οκτωβρίου μαζί με την μνήμη του Αγίου Αποστόλου Λουκά, που κατά την παράδοση έχει αγιογραφήσει την εικόνα της Μαχαιριώτισσας.

Το Καθολικό όμως της Μονής Μαχαιρά (στο οποίο φυλάσσεται και η Μαχαιριώτισσα) πανηγυρίζει στα Εισόδια της Θεοτόκου, στις 21 Νοεμβρίου.

ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΕΣ | ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

---

Σύναξη των Αγίων Κρητών Πατέρων των Οικουμενικών Συνόδων

Για όλους τους Κρήτες Πατέρες που έλαβαν μέρος στις Οικουμενικές Συνόδους, πρωτοβουλία του π. Χρυσοστόμου Παπαδάκη και προνοίᾳ του αοιδίμου Μητροπολίτου Γορτύνης και Αρκαδίας Κυρίλλου, συνετάγη και κυκλοφόρησε Ακολουθία και Παρακλητικός Κανόνας με έγκριση της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου.

Ο αοίδιμος Ιεράρχης ανήγειρε και ναό το έτος 2000 μ.Χ. στη θέση «Λειβαδιώτης» (καθ’ οδόν από Μοίρες προς Πόμπια) τον οποίο δεν πρόλαβε να εγκαινιάσει.

Η μνήμη όλων των Κρητών Πατέρων των μετασχόντων στις Αγίες Οικουμενικές Συνόδους, ορίσθηκε να τελείται την Κυριακή μετά την εορτή της Κυριακής κατά την οποία εορτάζονται οι Πατέρες της Ζ´ Οικουμενικής Συνόδου, τον μήνα Οκτώβριο.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Απολυτίκιο

Τόν συνάναρχον Λόγον. Θεηγόρους ὁπλῖτας τῆς παρατάξεως Χριστοῦ, σεπτούς ἱεράρχας τῆς Κρήτης καί ἀγλαεῖς θείου Πνεύματος καρπούς ἀνευφημήσωμεν, τούς μετασχόντας εὐλαβῶς ἐν Συνόδοις ἱεροῖς, προμάχους ὡς τῶν δογμάτων τῶν ὀρθοδόξων, πρεσβείας αὐτῶν πρός Κύριον αἰτούμενοι.

Απολυτίκιο

Ὀρθοδόξων δογμάτων τούς προμάχους τιμήσωμεν, πνευματοκινήτους Πατέρας, τά πυξία τῆς χάριτος, τῆς Κρήτης ἱεράρχας θεαυγεῖς καί θείους τῶν Συνόδων τῶν σεπτῶν φρυκτωρούς ἀξιοχρέως, τῶν εὐσεβῶν οἱ δῆμοι ἀνακράζοντες∙ Δόξα τῷ ἁγιάσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἀκραιφνοῦς ὑμᾶς, σεπτοί, σοφίας πλήσαντι.

ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΕΣ | ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

Με πληροφορίες από saint.gr