Χυμώδης και φινετσάτη, η Ίλια Λιβυκού έμεινε αξέχαστη για τη λάμψη που έφερε στους ρόλους της ντάμας στο πλευρό του αξεπέραστου ηθοποιού και συντρόφου της, Βασίλη Λογοθετίδη.
Ίσως η πρώτη ξανθιά πρωταγωνίστρια του ελληνικού κινηματογράφου ήταν μια καλλιεργημένη προσωπικότητα με ήθος, λεπτότητα και ξεχωριστή γοητεία.
Η λαμπερή ηθοποιός του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου, Ίλυα Λιβυκού, γεννήθηκε το 1919 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Το πραγματικό της όνομα ήταν Αμαλία Χατζάκη.
Ασχολήθηκε με τον ακοντισμό και την κολύμβηση, ενώ όταν τελείωσε το γυμνάσιο παντρεύτηκε τον δικηγόρο Αγησίλαο Κοζύρη.
Μετακόμισε μαζί του στη Μυτιλήνη όταν εκείνος ανέλαβε το 1937 καθήκοντα νομάρχη. Όταν με την εδραίωση της γερμανικής κατοχής τοποθετήθηκε νέος νομάρχης, η Αμαλία Κοζύρη ήρθε στην Αθήνα και σπούδασε στη Νομική Σχολή Αθηνών.
ΘΕΑΤΡΟ
Παράλληλα όμως έδωσε εξετάσεις και έγινε δεκτή για να φοιτήσει και στην Δραματική Σχολή του Εθνικού ‐ τότε Βασιλικού ‐ Θεάτρου (κρυφά από το σύζυγό της). Μετά το τέλος του πολέμου και έχοντας πια πάρει διαζύγιο, υιοθέτησε το όνομα Ίλυα Λιβυκού και ξεκίνησε τη θεατρική της πορεία, κάνοντας το ντεμπούτο της, το 1947, με το έργο «Ρουί Μπλας» του Βίκτορος Ουγκώ.
Επίσης, το καλοκαίρι του 1947 συναντάμε το όνομά της στο πρόγραμμα της παράστασης «Δε θυμάμαι τίποτα» που ανέβασε ο θίασος Κατερίνας ‐ Λογοθετίδη.
Το 1948 ο Βασίλης Λογοθετίδης έκανε δικό του θίασο και η Ίλυα Λιβυκού έγινε βασική συνεργάτης του, αλλά και αχώριστη σύντροφός του.
Από τότε και μέχρι το θάνατο του Λογοθετίδη, το 1960, οι δύο ηθοποιοί δημιουργούν μαζί αξέχαστες επιτυχίες στο θέατρο.
Επρόκειτο για ελληνικές και ξένες κωμωδίες, στις οποίες η Ίλια Λιβυκού έπαιξε κατά κανόνα ρόλους ντάμας κομεντιέν : «Απρόσκλητος μουσαφίρης», «Καινούρια αφεντικά», «Ο Φώτης Φαγκρής και η Τσικίτα Λοπέζ», «Η Κυρία του Μαξίμ», «Το κορόιδο», «Ένας βλάκας και μισός», «Ο Ηλίας του 16ου», «Ο Γαμπρός μου ο δικηγόρος», κ.α.
Μετά το θάνατο του Βασίλη Λογοθετίδη, το 1960, ξεκίνησε συνεργασία με άλλους θιάσους :
Το 1963 με το θίασο Νίκου Χατζίσκου στην «Πάπισσα Ιωάννα», της Έλσας Βεργή στους «Ξεριζωμένους», το «Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο» του Μάνου Κατράκη στον «Ιούλιο Καίσαρα» και στο «Κορίτσι με το κορδελάκι», του Νότη Περγιάλη στο «Ο Πατούχας».
Στο ΚΘΒΕ το 1965 υποδύθηκε την αριστοφανική «Λυσιστράτη». Ακολούθησαν συνεργασίες της με πολλούς άλλους θιάσους κωμωδίας και επιθεώρησης, έως το 1984, οπότε αποσύρθηκε οριστικά από το θέατρο.
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ
Στη μεγάλη οθόνη είχε πρωτοεμφανιστεί το 1948, στην ταινία του Αλέκου Σακελάριου «Οι Γερμανοί ξανάρχονται», με πρωταγωνιστή τον Βασίλη Λογοθετίδη.
Ακολούθησαν πολλές επιτυχίες της, σε περισσότερες από 45 ταινίες των Γεωργιάδη, Καραγιάννη, Σκουλούδη και πολλών άλλων σκηνοθετών.
Ξεχωρίζουν : «Ένα βότσαλο στη λίμνη» (1952), «Σάντα Τσικίτα» (1953), «Δεσποινίς ετών 39» (1954), «Ούτε γάτα ούτε ζημιά» (1955), «Η κάλπικη λίρα» (1955), «Ο ζηλιαρόγατος» (1956), «Δελησταύρου και υιός» (1957), «Ένας ήρωας με παντούφλες» (1958).
Συνέχισε την κινηματογραφική της πορεία και μετά το θάνατο του Βασίλη Λογοθετίδη, παίζοντας ενδιαφέροντες ρόλους σε ταινίες όπως : «Η Κατάρα της μάνας» (1961) και «Οργή» (1962) του Βασίλη Γεωργιάδη, «Αντιγόνη» (1961) του Γιώργου Τζαβέλλα, «Ένας ντελικανής» (1963) του Μανώλη Σκουλούδη, «Ο νικητής» (1965) της Μαρίας Πλυτά, «Η θυσία του Αβραάμ» του Νίκου Βαρβέρη, «Στα σύνορα της προδοσίας» (1968) του Δημήτρη Δαδήρα.
Η τελευταία της κινηματογραφική εμφάνιση ήταν το 1974 στο «Ερασταί του ονείρου» του Γιάννη Δαλιανίδη για τη Φίνος Φίλμ.
Επίσης η Ίλυα Λιβυκού έπαιξε σε αρκετές ραδιοφωνικές εκπομπές (και σε μία τηλεοπτική στο «Απόρρητος φάκελος 27»), ενώ μαζί με τον Μάνο Κατράκη συμμετείχε σε ποιητικές εκδηλώσεις στο θέατρο «Μουσούρη», με μουσική του Μίκη Θεοδωράκη.
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΖΩΗ
Η Ίλυα Λιβυκού απέκτησε τρία παιδιά από τον σύντομο γάμο της με τον δικηγόρο Αγησίλαο Κοζύρη, τον Γιώργο, την Εύα και τη Χρύσα που ακολούθησε τα χνάρια της και έγινε ηθοποιός.
Πήρε διαζύγιο μετά τον πόλεμο και ακολούθησε μια σχέση ζωής με τον σπουδαίο ηθοποιό Βασίλη Λογοθετίδη, με τον οποίο έμειναν μαζί μέχρι το θάνατο του το 1960.
Ο θάνατος της κόρης της, Εύας, από καρκίνο το 1986 καθόρισε τα τελευταία 15 χρόνια της ζωής της οδηγώντας την Ίλυα να αποσυρθεί από τη δημόσια σφαίρα.
ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ
Το 1963 τιμήθηκε με το βραβείο Α’ Γυναικείου ρόλου στην 4η Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, για την ερμηνεία της στην ταινία «Ένας ντελικανής».
Για την ίδια ταινία τιμήθηκε το Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς με το βραβείο «Χρυσή Γέφυρα» Β’ Γυναικείου ρόλου (Best Supporting Actress) από το Διεθνές Φεστιβάλ κινηματογράφου του Σαν Φρανσίσκο.
Το 1968 τιμήθηκε με το βραβείο Β’ γυναικείου ρόλου στο 9º Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, για την ερμηνεία της στην ταινία «Στα Σύνορα της προδοσίας».
Η Ίλυα Λιβυκού πέθανε στις 6 Σεπτεμβρίου του 2002, έχοντας κλονισμένη υγεία μετά από εγκεφαλικά επεισόδια.
● Κεντρική φωτογραφία από 𝐦𝐢𝐱𝐚𝐧𝐢𝐭𝐨𝐮𝐱𝐫𝐨𝐧𝐨𝐮.𝐠𝐫
Πηγές : SanSimera.gr & Finos Film
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
